ISO 9001:2026 is gepubliceerd: wat verandert er en wanneer moet u over?

ISO 9001 is de bekendste managementsysteemnorm ter wereld en wordt periodiek herzien. Bij deze herziening is geen sprake van een breuk met het verleden. LRQA omschrijft de norm als een doorontwikkeling, DEKRA spreekt vooral van verduidelijkingen en gerichte aanpassingen. De procesbenadering, de Plan-Do-Check-Act-cyclus en risicogebaseerd denken blijven de basis.

Heeft u een werkend systeem, dan begint u dus niet opnieuw. Heeft u een systeem dat vooral op papier bestaat, dan is de overstap wel een goed moment om daar iets aan te doen.

Wat is er veranderd?

Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Deze onderwerpen zijn volgens LRQA nu opgenomen in de eisen, met name bij leiderschap, bewustzijn en de omgeving waarin processen worden uitgevoerd. De vraag verschuift daarmee van “staat het in het handboek?” naar “zien we het terug in hoe mensen werken?”

Risico’s en kansen apart. Risico’s en kansen worden afzonderlijk behandeld, met eigen eisen voor het vaststellen en aanpakken ervan. Wie nu één tabel heeft waarin beide door elkaar lopen, moet die bekijken.

Wijzigingsbeheer. De eisen aan het plannen, communiceren, bewaken en beoordelen van wijzigingen in het kwaliteitsmanagementsysteem zijn aangescherpt. Denk aan een reorganisatie, een nieuw systeem of een overname: kunt u laten zien dat zo’n verandering beheerst is doorgevoerd?

Uitgebreide Annex A. De bijlage geeft meer toelichting op structuur, terminologie en bedoeling. Volgens LRQA en DEKRA vloeien daar geen nieuwe verplichtingen uit voort.

Betere aansluiting op andere normen. Volgens DEKRA sluit de norm beter aan op de geharmoniseerde structuur van ISO-normen. Dat is goed nieuws voor wie meerdere normen combineert.

Hoeveel tijd heeft u?

Gecertificeerde organisaties krijgen ongeveer drie jaar. LRQA noemt 30 september 2029 als einddatum. Na die datum vervallen certificaten volgens de 2015-versie of worden ze ingetrokken. Volgens DEKRA bepalen de internationale overgangsregels de details. Vraag daarom uw eigen certificerende instelling naar de datum en de planning van de transitie-audit.

Wacht daar niet mee tot het einde van de periode. Een transitie-audit kan volgens LRQA nu al worden ingepland.

Zo pakt u het aan

1. Lees de wijzigingen door en vergelijk ze met uw systeem. Een korte gap-analyse laat zien waar u al voldoet.
2. Neem de punten mee in uw jaarcyclus. De eerstvolgende interne audit en directiebeoordeling zijn logische momenten om cultuur, risico’s en kansen en wijzigingsbeheer te toetsen.
3. Combineer het met de overstap van andere normen. Ook ISO 14001 is vernieuwd. Twee normen in één systeem betekent één overstap in plaats van twee.
4. Betrek leidinggevenden vroeg. Cultuur en ethiek laten zich niet in een procedure regelen.

Wilt u weten wat de nieuwe versie voor uw systeem betekent? Op onze pagina over ISO 9001 leest u hoe Ritzky begeleidt, van nulmeting tot certificatie-audit.