Blog · MVO

CO2-Prestatieladder 4.0: drie treden, en 14 januari 2027 komt dichtbij

De CO2-Prestatieladder gaat over op Handboek 4.0. Vijf niveaus worden drie treden en de lat voor reductie gaat omhoog. Voor bedrijven die op aanbestedingen inschrijven, is dit het moment om de overstap te plannen.

Handboek 4.0 is gelanceerd op 14 januari 2025 en vervangt versie 3.1. Beheerder SKAO koos voor een overgang van twee jaar. Die periode loopt nu af.

Wat verandert er?

Drie treden in plaats van vijf niveaus. Trede 1 komt grotendeels overeen met de oude niveaus 1 tot en met 3. Trede 2 en vooral trede 3 vragen meer ambitie. Certificering is nu mogelijk voor trede 1 tot en met 3; een trede 4 volgt later.

Meer focus op reductie. Het gaat volgens SKAO om reductie richting nul in scope 1, 2 en 3 en in andere beïnvloedbare emissies.

Een langere horizon. Doelen kijken verder vooruit, volgens SKAO over 10 tot 20 jaar. Voor de hogere treden is een klimaattransitieplan verplicht, met netto nul uiterlijk in 2050.

Sleutelpersonen. Aangewezen personen bedden CO2-bewustzijn breed in de organisatie in.

Een nieuwe opbouw. Deel 1 bevat de basisvereisten voor alle treden, volgens de ISO-structuur. Deel 2 verschilt per trede en kent vier thema’s: inzicht, reductie, communicatie en samenwerking. Die structuur past goed bij een bestaand managementsysteem.

De data die ertoe doen

  • 14 juli 2025: certificeren volgens Handboek 4.0 is mogelijk.
  • 1 juli 2026: Rijkswaterstaat past Handboek 4.0 toe in GWW-aanbestedingen die na deze datum op TenderNed verschijnen.
  • 14 januari 2027: uiterlijk bij de eerste audit na deze datum moet de overstap zijn gemaakt. Volgens Kiwa is certificering op basis van 3.1 tot deze datum toegestaan.

Wat betekent dit in aanbestedingen?

Bij Rijkswaterstaat geeft de inschrijver aan op welke trede de opdracht wordt uitgevoerd. Dat levert een fictieve verlaging van de inschrijfsom op: 2 procent voor trede 1, 4 procent voor trede 2 en 6 procent voor trede 3. Wie de aangeboden trede niet waarmaakt, krijgt een sanctie van 1,5 keer het genoten fictieve voordeel. Bied dus alleen aan wat u kunt waarmaken.

Andere opdrachtgevers kunnen eigen keuzes maken. Lees daarom altijd de aanbestedingsleidraad.

Zo bereidt u de overstap voor

  1. Bepaal uw doel-trede. Kijk naar uw opdrachtgevers en naar wat haalbaar is.
  2. Vraag uw certificerende instelling wanneer uw eerste audit volgens 4.0 plaatsvindt.
  3. Breng uw emissies breder in kaart, ook scope 3 en andere beïnvloedbare emissies.
  4. Stel langetermijndoelen op en, bij de hogere treden, een klimaattransitieplan.
  5. Wijs sleutelpersonen aan en leg vast wie waarvoor verantwoordelijk is.

Op onze pagina over de CO2-Prestatieladder leest u hoe Ritzky begeleidt, van inzicht in uw uitstoot tot certificering.

FAQ

Veelgestelde vragen

Waar komt niveau 3 uit Handboek 3.1 uit in Handboek 4.0?

Volgens SKAO en Kiwa komt trede 1 van Handboek 4.0 grotendeels overeen met de niveaus 1 tot en met 3 van Handboek 3.1. Trede 2 en 3 vragen meer ambitie en leiderschap op CO2-reductie.

Wat levert een trede op bij Rijkswaterstaat?

Voor aanbestedingen die na 1 juli 2026 zijn gepubliceerd, rekent Rijkswaterstaat met een fictieve verlaging van de inschrijfsom van 2 procent voor trede 1, 4 procent voor trede 2 en 6 procent voor trede 3.

Blog

Lees ook

Alle artikelen

Bespreek uw vraag met Ritzky

In een vrijblijvend gesprek bekijken wij wat uw organisatie nodig heeft, wat er al ligt en wat een realistische aanpak is. U weet daarna precies waar u aan toe bent.